روستای قلعه بالا کجاست؟ راهنمای سفر به روستایی پلکانی + مسیر دسترسی

قدم زدن در روستایی پلکانی با معماری منحصر به فرد و عکس گرفتن از آسمان شب کویر را می‌توان با سفر به روستای قلعه بالا در شاهرود تجربه کرد. این روستا در استان سمنان و در نزدیکی منطقه حفاظت شده خارتوران قرار دارد. معماری پلکانی، چشمه‌های جوشان و آسمانی پر از ستاره‌های درخشان همه و همه جزو ویژگی‌های کم‌نظیر این روستا هستند. اگر کنجکاو هستید که روستای قلعه بالا کجاست، چه دیدنی‌هایی دارد و چه فصلی باید به آن سفر کرد، این مطلب را از دست ندهید.

روستای قلعه بالا کجاست؟

این روستای پلکانی فوق‌العاده زیبا در فاصله 140 کیلومتری جنوب غرب شاهرود و در نزدیکی منطقه حفاظت شده خارتوران (آفریقای ایران) قرار دارد. ناگفته نماند که فاصله این روستا با شهر بیارجمند حدود 20 تا 30 کیلومتر است. علاوه‌بر این، شهر سمنان تا این روستا حدود 315 کیلومتر فاصله دارد. در واقع با ماشین از سمنان تا این روستا حدود سه ساعت در راه هستید. بنابراین اگر وقت دارید سری هم به جاهای دیدنی سمنان بزنید. فاصله تهران تا روستای قلعه بالا هم حدود 550 کیلومتر برابر با 6 ساعت رانندگی است.

برای سفر به این روستا، می‌توانید از وسیله‎‌های حمل و نقل متفاوتی همچون ماشین شخصی، اتوبوس و قطار استفاده کنید. بعد از انتخاب وسیله حمل و نقل مد نظرتان، تنها کافی است مراحل زیر را به ترتیب طی کنید.

• اول از همه باید خودتان را به شاهرود برسانید.
• سپس به سمت جاده شاهرود به سبزوار بروید.
• به مسیر خود تا رسیدن به میامی و خروجی جاده بیارجمند، ادامه دهید.
• سپس به سمت جنوب بروید و حدود 40 کیلومتر جلو بروید تا به یک میدان برسید.
• در نهایت از میدان وارد جاده کاشمر شده و از آنجا حدود 20 کیلومتر رانندگی کنید تا به جاده روستای قلعه بالا برسید.
• بعد از وارد شدن به جاده هم کافی است سه کیلومتر رانندگی کنید تا این روستای زیبا را ببینید.

چرا از روستای قلعه بالا دیدن کنیم؟

اگر عاشق تاریخ‌گردی و طبیعت‌گردی هستید، پیشنهاد می‌کنیم حتما از این روستا دیدن کنید. به غیر از این مورد، دلایل زیادی برای دیدن از این روستا وجود دارد. اکنون بیایید تا در ادامه نگاهی به این دلایل بیندازیم.

• این روستا یکی از بی‌نظیرترین روستاهای پلکانی در ایران به حساب می‌آید که معماری کویری منحصر به فردی دارد.
• چشم‌انداز روستای قلعه بالا شاهرود به دشت بیارجمند فوق‌العاده زیباست؛ به طوری که دل‌تان می‌خواهد ساعت‌ها به دشت بیارجمند خیره شوید و از آرامش آن لذت ببرید.
• این روستا در منطقه‌ای کویری واقع شده است و شب‌های آن آلودگی نوری ندارد؛ به همین علت سوژه مناسبی برای عکاسی از آسمان شب محسوب می‌شود. به علاوه اگر می‌خواهید ستاره‌های درخشان را تک تک بشمارید و زیر نور مهتاب بخوابید، سفر به این روستا را اصلا از دست ندهید.
• چشمه‌های جوشان زیادی در این روستا به چشم می‌خورد. شما ساعت‌ها می‌توانید کنار چشمه‌ها بنشینید و به صدای دل‎‌نواز آب گوش بسپارید.
• این روستا در نزدیکی منطقه حفاظت شده خارتوران قرار دارد. پارک ملی خارتوران به آفریقای ایران مشهور است. در این منطقه حفاظت شده انواع گونه‌های حیوانات همچون یوزپلنگ آسیایی، غزال ایرانی، روباه قرمز و گربه پالاس وجود دارد.
• اهالی این روستا بسیار مهمان‌نواز و خونگرم هستند. با دیدن اهالی روستا و ارتباط با آنها حسابی انرژی خواهید گرفت و حال و هوای‌تان عوض می‌شود.

در نهایت ناگفته نماند که روستای قلعه بالا شاهرود را به عنوان روستای هدف گردشگری در بیارجمند می‌شناسند. با سفر به این روستا، فعالیت‌های دل‌انگیزی مثل عکاسی، پوشیدن لباس‌های محلی، کشاورزی، چشیدن غذاهای محلی و اقامت در بوم‌گردی را تجربه می‌کنید. 

معماری روستای تاریخی قلعه بالا چگونه است؟

از آنجایی که روستای قلعه بالا در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و کوهستانی قرار دارد، معماری خانه‌ها و زمین‌های کشاورزی آن به صورت پلکانی است. به طوری که سقف خانه‌های ارتفاع پایین، حیاط خانه‌های بالایی هستند. این خانه‌ها از مصالحی همچون خشت، گل، سنگ و چوب ساخته شده‌اند. بیشتر خانه‌ها به خاطر کاهگل موجود در مصالح، دیواری کرم رنگ دارند. رنگ کرم و پلکانی بودن خانه‌های روستا باعث ایجاد تصویر فوق‌العاده منحصر به فردی از این روستا از فاصله‌های دور شده است.

این روستا شباهت بسیاری به روستای ماسوله در استان گیلان دارد؛ اما ماسوله در منطقه‌ای سرسبز واقع شده است و قلعه بالا در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و کویری قرار دارد. مردم این روستا بیشتر به دامپروری و کشاورزی مشغول هستند و منبع آب روستا مثل دیگر روستاهای کویری ایران، قنات است. در نهایت بد نیست بدانید که قدمت این روستا به قرن چهارم هجری برمی‌گردد و پیشینه‌ای دیرینه و کهن دارد. در کتاب محمد بن احمد شمس‌الدین المقدسی (جغرافی‌دان) نام این روستا به چشم می‌خورد. 

دیدنی‌ های روستای قلعه بالا تاریخی شاهرود

با سفر به روستای قلعه بالا شاهرود، می‌توانید دیدنی‌های بکر و بی‌نظیری را ببینید. اکنون بیایید تا نگاهی به دیدنی‌های این روستای شگفت‌انگیز بیندازیم.

• پارک ملی خارتوران: پارک ملی خارتوران یا همان منطقه حفاظت شده خارتوران یکی از مهم‌ترین مناطق حفاظت شده در ایران محسوب می‌شود. این پارک در نزدیکی این روستا قرار گرفته است و وسعتی حدود 1470000 هکتار دارد. در این پارک 250 گونه جانوری از جمله پرندگان، پستانداران، خزندگان و دوزیستان زندگی می‌کنند. گور ایرانی و زاغ بور از جمله حیوانات مشهور این پارک محسوب می‌شوند. یوزپلنگ، غزال ایرانی، شغال، روباه، گربه پالاس، پلنگ ایرانی، گربه شنی، کفتار، گوسفند وحشی و گربه دشتی از دیگر حیوانات پارک ملی خارتوران هستند.
• غار ملحدو: غار ملحدو در جنوب روستا قرار گرفته است و از زیباترین غارهای تاریخی استان سمنان محسوب می‌شود. این غار از نظر زمین شناسی بسیار اهمیت دارد و شامل یک دهانه ورودی، راهروی باریک، تالار اصلی و دهلیزهای مختلف می‌شود. بازدید از این غار به صورت تنهایی سخت است. به همین علت توصیه می‌کنیم حتما به همراه غارنوردان حرفه‌ای یا تورهای طبیعت‌گردی قابل اعتماد برای بازدید از این غار بروید.
• دشت‌های زیبا: به غیر از غار ملحدو و پارک ملی خارتوران، در این روستای زیبا دشت‌های دلربایی همچون دلبر، تنگه، هوژده، عنابو و انجیرآور وجود دارد. مناظر این دشت‌ها از فاصله دور به قدری شگفت‌انگیز است که دل‌تان می‎‌خواهد ساعت‌ها به آن‌ها خیره شوید.
• امام‌زاده‌ها: در روستای تاریخی قلعه بالا، دو بقعه تاریخی همچون بقعه پیر سید و امامزاده سید محمد وجود دارد.

در نهایت بعد از گشت‌وگذار در دیدنی‌های روستای قلعه بالا یادتان نرود که در کوچه پس کوچه‌های روستا نیز قدم بزنید و از معماری خارق‌العاده خانه‌های روستا لذت ببرید. 

چه زمانی به قلعه بالا سفر کنیم؟

در فصل تابستان این روستا آب‌وهوای خنک و معتدلی ندارد و از شدت گرما ممکن است، کلافه شوید. به همین علت بهترین زمان سفر به قلعه بالا در اوایل فصل بهار، پاییز و اواخر زمستان است. در ماه‌های اول فصل بهار همچون فروردین و اردیبهشت، روستا آب‌وهوای خنک و مناسبی دارد و شما با آرامش کامل می‌توانید در روستا گشت‌وگذار کنید.

این روستا در فصل پاییز هم فوق‌العاده تماشایی و جذاب است. اگر شانس داشته باشید، در فصل پاییز می‌توانید تصویر فلفل‌های پهن شده بر روی صخره‌ها را تماشا کنید. آب‌وهوا در فصل زمستان این روستا هم بسیار سرد و خشک است و تنها اواخر فصل، یعنی اسفند ماه هوا خوب می‌شود. بنابراین برای سفر به این روستا فصل زمستان را نیز انتخاب نکنید. 

ناگفته نماند که در ماه‌های اردیبهشت و آبان، در این روستا جشنواره‌های گردشگری مختلفی برگزار می‌شود. در این جشن‌ها می‌توانید تجربه‌های مختلفی همچون رصد آسمان شب، گوش دادن به موسیقی‌های محلی، پوشیدن لباس‌های محلی، خواندن اشعار سنتی و چشیدن شربت انگور و نان پیازی را داشته باشید. علاوه بر این، جشن سفر به توران و جشن سفر به زیستگاه زاغ بور در آبان ماه در قلعه بالا برگزار می‌شود. 

دیدنی‌ های نزدیک به روستای قلعه بالا شاهرود

با سفر به این روستا یادتان نرود که سری هم به دیدنی‌های اطراف آن بزنید. بعضی از مهم‌ترین دیدنی‌های اطراف روستای قلعه بالا شامل موارد زیر می‌شود.

• دریاچه نمک حاج عقیلی: این دریاچه در جنوب شرق دامغان در روستای خوزان قرار دارد. فاصله این دریاچه تا قلعه بالا حدود 105 کیلومتر است. این دریاچه یکی از زیباترین دریاچه‌ها به حساب می‌آید و وسعتی حدود 6540 کیلومترمربع دارد. با رفتن به این دریاچه، می‌توانید تجربه‌هایی مثل قدم زدن روی بلورهای نمک و عکاسی از کویر را داشته باشید. ناگفته نماند که نمک‌های این کویر خاصیت درمانی هم دارند.
• روستای نکارمن: این روستا در بخش بسطام در دهستان خرقان قرار دارد. فاصله روستای نکارمن تا قلعه بالا حدود 156 کیلومتر است. در این روستا آبشار و چشمه‌های خروشانی به چشم می‌خورد که حسابی جسم و روح‌تان را جلا می‌دهد. علاوه بر این، درختچه‌های زرشک و گیاه‌های وحشی روستا بسیار زیبا هستند.
• آبشار مجن: این آبشار در 35 کیلومتری شمال غرب شاهرود قرار گرفته است و تا قلعه بالا حدود 180 کیلومتر فاصله دارد. برای دیدن آبشار باید از دره‌ای عبور کنید که فوق‌العاده روح‌نواز است. بعد از عبور از دره وارد طبیعتی رویایی می‌شوید و صدای آبشار مجن را از دور می‌شنوید. البته برای دیدن آبشار باید حدود 20 متر در آب پیاده‌روی کنید. به همین علت حتما تجهیزات مناسب، لباس اضافه و دمپایی به همراه خود داشته باشید.
• کویر رضا آباد: کویر رضا آباد در روستای رضا آباد در نزدیکی روستای احمدآباد قرار دارد. فاصله کویر تا قلعه بالا هم حدود 100 کیلومتر است. با رفتن به این کویر، می‌توانید تجربه‌های لذت‌بخشی همچون قدم زدن روی شن‌های نرم و گرم کویر، عکاسی از کویر، شترسواری، سافاری، رصد ستارگان و خرید صنایع دستی از بومی‌ها را داشته باشید. برای اقامت در این کویر هم می‌توانید به بوم‌گردی کلوت کویر بروید. فقط یادتان نرود که لباس مناسب و تجهیزات کویرگردی حتما به همراه خود داشته باشید.
• جنگل ابر شاهرود: در نهایت اگر عاشق غرق شدن در ابرهای دل‌انگیز هستید؛ بعد از گشت‌وگذار در دیدنی‌های اطراف روستا حتما سری هم به جنگل ابر شاهرود بزنید. فاصله جنگل ابر شاهرود تا قلعه بالا حدود 186 کیلومتر است. جنگل ابر شاهرود به قدری رویایی است که برای همیشه دل‌تان می‌خواهد در آنجا بمانید.

در سفر به روستای قلعه بالا کجا اقامت کنیم؟

در سفر به روستای قلعه بالا می‌توانید در اقامتگاه‌های بوم‌گردی روستا اقامت داشته باشید. اقامتگاه‌های بوم‌گردی قلعه امیرخان، توران گشت، قلعه عمو حسین، بابا نوروز، بی بی زهرا، مهر توران، کوچه باغ و خانه امید از جمله بوم‌گردی‌های روستای تاریخی قلعه بالا هستند.

در تمامی این بوم‌گردی‌ها امکانات رفاهی مناسبی برای مسافران مهیا شده است که شامل اینترنت، سرویس بهداشتی ایرانی، سرویس کف‌خواب و سنتی، آشپزخانه، حمام و سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی مناسب می‌شود. با اقامت در این بوم‌گردی‌ها، می‎‌توانید تجربه چشیدن غذاهای محلی روستا را هم داشته باشید. ته چین شهمیرزادی، خلال پلو، اشکنه، چرتمه پلو و مانی پلو از جمله غذاهای محلی و معروف سمنان هستند. 

در پایان سفر به روستای تاریخی قلعه بالا هم یادتان نرود که از محلی‌های روستا خرید کرده تا کمکی به اقتصاد و درآمد روستایی‌ها شود. فلفل، زیره سبز، تخمه آفتابگردان و کنجد از جمله خوراکی‌های خوشمزه این روستا هستند که می‌توانید برای خود یا به عنوان سوغات برای دوستان‌تان تهیه کنید. 

در این مطلب به اینکه روستای قلعه بالا کجاست و چگونه باید به آن رفت، اشاره شد. حال اگر قصد سفر به روستای تاریخی قلعه بالا را دارید؛ در فصل مناسب سفر همچون بهار و پاییز، چمدان‌تان را آماده کرده و به سمت روستا حرکت کنید. برای سفر به این روستا، می‌توانید با تورهای معتبر و قابل اعتماد طبیعت‌گردی که ایرانگرد به شما معرفی می‌کند، همراه شوید. تمامی تورهای ایرانگرد دارای مجوز بوده و لیدرهای حرفه‌ای و کاربلد دارند. برای مشاوره خرید تور تنها کافی است با مشاوران ایرانگرد تماس بگیرید. اگر تجربه سفر به قلعه بالا را با تور یا به صورت انفرادی داشته‌اید؛ لطفا تجربیات خود را با ما و مخاطبان ایرانگرد به اشتراک بگذارید.