کاخ هشت بهشت اصفهان: معرفی کامل عمارتی تاریخی + عکس

در خیابان چهارباغ شهر تاریخی اصفهان که قدم بزنید، از میان درختان کهنسال سر به فلک کشیده پارکی را می‌بینید که عمارت باشکوهی در یمان آن قرار دارد. این پارک که روزگاری باغی بزرگ بوده، امروزه درهای خود را به روی مسافران خسته‌ای که آمده‌اند تا زیبایی‌های این باغ و عمارت را ببینند گشوده است. شاید بدانید که کاخ هشت بهشت کجاست، اما آیا می‌دانید این عمارت دیدنی در چه زمانی ساخته شده است یا چرا به این بنا هشت بهشت می‌گویند؟ با ما در این مطلب همراه باشید تا شما را بیشتر با این عمارت تاریخی آشنا کنیم.

فهرست مطالب:

• کاخ هشت بهشت کجاست؟
• ویژگی‌های این عمارت
• معماری کاخ
• دیدنی‌های نزدیک به این کاخ

کاخ هشت بهشت کجاست؟

این عمارت تماشایی در استان اصفهان و در خیابان باغ گلدسته شهر اصفهان قرار گرفته است. برای بازدید از این کاخ می‌توانید با خودروی شخصی به نزدیکی آنجا بروید. پارکینگ عمومی در خیابان گلدسته و جایی نزدیک به این عمارت واقع شده است. خودرو را در آنجا پارک کنید و با چند قدم پیاده‌روی خود را به این عمارت باشکوه در پارک شهید رجایی برسانید.

البته، با استفاده از وسایل نقلیه عمومی هم می‌توانید به نزدیکی کاخ بروید؛ راهی سریع‌تر و راحت‌تر. ایستگاه‌های مترو و اتوبوس میدان امام حسین در نزدیکی عمارت هشت بهشت قرار گرفته‌اند. این ایستگاه‌ها با این عمارت زیبا چند قدم بیشتر فاصله ندارند. پیاده‌روی در این مسیر بسیار لذت‌بخش است و توصیه می‌کنیم که حتما یک بار این کار را انجام بدهید.  

سری به کاخ هشت بهشت بزنیم 

کاخ هشت بهشت اصفهان یادگاری از دوران پادشاهانی است که در تاریخ ایران نقش مهمی داشته‌اند. باغ بلبل یا همان پارک شهید رجایی که این عمارت را در خود جای داده است، دو در ورودی در خیابان‌های باغ گلدسته و چهارباغ پایین دارد. فرقی نمی‌کند که از کدام در وارد این باغ شوید، به هر حال، به محض ورود با درختان سر به فلک کشیده‌ای روبه‌رو می‌شوید که خانه کلاغ‌هاست. 

در این باغ صدای کلاغ‌ها با صدای فواره بزرگ حوض فیروزه‌ای در هم آمیخته‌اند. با هر قدم که برمی‌دارید، خش‌خش برگ‌ها نوید رسیدن به عمارتی باشکوه را می‌دهند. کم‌کم از لابه‌لای شاخه‌های درختان باغ، این عمارت باشکوه نمایان می‌شود. اگر از قدم زدن خسته شده‌اید، کمی روی چمن‌ها دراز بکشید تا بعد از آن وارد کاخ شده و با تاریخچه آن آشنا شویم.

بیشتر بخوانید: معرفی تمام جاهای دیدنی اصفهان

تاریخچه ساخت هشت بهشت

تاریخچه هشت بهشت می‌تواند به ما سرنخ‌های خوبی از شکوه صفویه بدهد. به هر حال، این عمارت زمانی جولانگاه شاهان و شاهزادگان بیشماری بود. کاخ هشت بهشت در سال ۱۰۸۰ هجری قمری یعنی زمانی که شاه سلیمان صفوی سومین سال سلطنت خود را جشن می‌گرفت، افتتاح شد. 

باغ بلبل یا همان باغی این عمارت دیدنی در آن واقع شده است، در حقیقت بخشی از باغ بزرگ نقش جهان اصفهان بود. دستور ساخت این باغ بزرگ را شاه اسماعیل صفوی صادر کرده بود. باغ نقش جهان تا زمان حکومت شاه اسماعیل به همان شکل باقی ماند، اما پس از او جانشینانش باغ را چند تکه کردند. باغ بلبل هم سهم یکی از آنها شد. در زمان شاه عباس دوم و شاه سلیمان درختان بیشتری در باغ بلبل کاشته شدند؛ درختانی که بعضی از آنها تا به امروز پابرجا مانده‌اند. 

برخی از مورخان می‌گویند که این عمارت محل زندگی هشت سوگلی شاه سلیمان بوده و در واقع برای او نقش حرمسرا داشته است. چهار زن شاه در طبقه همکف زندگی می‌کرده‌ و چهار زن دیگر هم از پنجره‌های طبقه اول، باغ بلبل را تماشا می‌کرده‌اند. 

از سرنوشت این کاخ پس از شاه سلیمان اطلاعات دقیقی وجود ندارد. آنچه پس از آن برای این کاخ اتفاق افتاده است، به دوران ناصرالدین شاه قاجار و زمان حکومت ظل‌السلطان بر اصفهان بازمی‌گردد. طبق آنچه مورخان می‌گویند، در زمان حکومت او یعنی در سال ۱۳۰۰ این کاخ به مدرسه سلطنتی یا همایونی تبدیل شد. علی خان ناظم‌العلوم هم رئیس این مدرسه شد. مدرسه همایونی با وجود تربیت شاگردان بسیار، تنها دو سال دوام آورد. پس از آن مدرسه تعطیل شد تا این عمارت باشکوه باری دیگر به کاخ تبدیل شود و این مرتبه به دستور ناصرالدین شاه، افتخارالدوله مالک آن شود.

در زمان حیات افتخارالدوله همان‌طور که شاه شرط کرده بود، عمارت خیابان چهارباغ هیچ تغییری نکرد اما با فوت او وراث دست به کار شدند. پس از افتخارالدوله وراث او عمارت را گچ‌کاری کردند تا بسیاری از تزیینات نقاشی، طلاکاری و آینه‌کاری‌ها محو شوند. به هر حال، این کاخ تا سال ۱۳۴۳ در اختیار آنها بود. در این سال کاخ تماشایی و دلربا به وزارت فرهنگ و هنر سپرده شد. 

شاید برایتان جالب باشد که بدانید در خیابان چهارباغ چندین کاخ و عمارت وجود داشته و تنها این عمارت از گذر روزگار و تخریب در امان مانده است. نام این کاخ با شماره ۲۲۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

چرا به این بنا هشت بهشت می‌گویند؟

هیچ‌کس دقیقا نمی‌داند که چرا اینجا به هشت‌بهشت معروف شده است. درباره علت نامگذاری این بنای تاریخی چند نظر مختلف وجود دارد.

• عده‌ای معتقدند که این عمارت تنها بنای باقیمانده از هشت باغی است که روزگاری در اینجا دایر بود.
• برخی دیگر می‌گویند شاه سلیمان می‌خواسته است اینجا را به بهشتی برای سوگلی‌هایش که هشت نفر بودند، تبدیل کند.
• عده‌ای دیگر بر این باورند که نام این بنا از معماری آن گرفته شده است؛ گوشه و کنار این بنا را که ببینید متوجه هشت‌ضلعی‌ها می‌شوید.
• گروهی هم اعتقاد دارند که نام اینجا از هشتی یا ورودی بهشت گرفته شده است. در حقیقت، این باغ باصفا و عمارت آن را ورودی بهشت می‌دانند.
• دسته آخر هم می‌گویند اسم اینجا به همان تصور بهشت بازمی‌گردد. بهشت هفت‌ طبقه است و اینجا شکوهی بیشتر از بهشت دارد.

درباره وجه تسمیه این عمارت نظرات مختلفی وجود دارد اما به نظر می‌رسد، نام اینجا به معماری آن مربوط می‌شود. هر گوشه از این کاخ را که نگاه کنید با سازه‌ها یا تزیینات و نقاشی‌های هشت‌ضلعی روبه‌رو می‌شوید. 

معماری کاخ هشت بهشت

معماری کاخ هشت بهشت به سبک اصفهانی باعث شده است تا این کاخ به یکی از زیباترین و مهم‌ترین کاخ‌های قدیمی جهان تبدیل شود. این عمارت تماشایی دو طبقه دارد. در طبقه اول چندین اتاق تودرتو ساخته شده است. سقف ورودی کاخ هم با مقرنس‌های رنگی و طرح‌های بی‌نظیری آراسته شده و در همان ابتدا هوش از سرتان می‌پراند. در چهار طرف این بنا چهار ایوان قرار گرفته است که نور ساختمان را تأمین می‌کنند. 
نقاشی‌ها و کاشی‌کاری‌های زیبای این کاخ تا ساعت‌ها شما را به تماشا مشغول می‌کنند. اگر از داخل عمارت به حوض فیروزه‌ای وسط باغ نگاه کنید، برای لحظه‌ای تصور خواهید کرد که از این حوض مروارید به بیرون پرتاب می‌شود. همین موضوع هم باعث شده است تا این حوض را حوض مروارید بنامند. 
پس از تماشای سقف‌های مزین شده به شیشه و سنگ و نقاشی گل‌های فیروزه‌ای روی دیوارها به رواق اصلی بروید. در آنجا که بایستید با یکی دیگر از شگفتی‌های این کاخ روبه‌رو خواهید شد. در اینجا صدا اصطلاحا آکوستیک می‌شود. از آنجایی که موسیقی با فرهنگ ایرانیان پیوندی دیرینه دارد، در این چنین کاخ‌هایی نیز به فکر پخش موسیقی بوده‌اند. این رواق طوری ساخته شده است که صدای موسیقی نوازندگان در فضا بپیچد و طنین خاصی ایجاد کند. 

بهترین زمان و ساعات بازدید از هشت بهشت

اگر در بهار و به خصوص اردیبهشت ماه به این عمارت دیدنی سری بزنید، با هوایی مطبوع و شکوفه درختان باغ مواجه خواهید شد. پاییز هم این عمارت برای عاشقان پادشاه فصل‌ها تماشایی می‌شود. در این فصل از سال صدای خش‌خش برگ‌ها با صدای آب زلال حوض مروارید ترکیب می‌شود و شما را به خاطره دور خانه‌های قدیمی می‌برد. به هر حال، این عمارت همیشه دیدنی است. 

در صورتی که بخواهید باغ بلبل و نمای بیرونی عمارت را ببینید، درب‌های اینجا همیشه به روی شما باز هستند. برای بازدید از داخل عمارت هم می‌توانید از ساعت ۹ صبح تا ۱۷ بعدازظهر راهی پارک شهید رجایی شوید.

بیشتر بخوانید: معرفی بهترین هتل‌های اصفهان

دیدنی های نزدیک به هشت بهشت

تماشای عمارت باشکوهی که روزگاری اقامتگاه سوگلی‌های شاه بوده، لذت‌بخش است اما پیشنهاد می‌کنیم پس از آن به جاهای دیدنی اطراف این عمارت هم سری بزنید. دیدنی‌هایی که در نزدیکی این عمارت قرار دارند عبارت‌اند از: 

• کاخ چهل ستون در ۷۰۰ متری این عمارت است و با ۱۳ دقیقه پیاده‌روی به آن می‌رسید.
• میدان نقش جهان، کاخ عالی قاپو، مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام اصفهان در ۱/۴ کیلومتری عمارت قرار دارند که با ۱۹ دقیقه پیاده‌روی یا ۱۰ دقیقه رانندگی به آنها می‌رسید.
• هتل عباسی در ۵۰۰ متری عمارت است که با ۶ دقیقه پیاده‌روی آن را خواهید دید.
• سی و سه پل با ۱.۳ کیلومتر فاصله از کاخ که برای رسیدن به آن باید حدود ۱۵ دقیقه پیاده‌روی یا ۳ دقیقه رانندگی کنید.
• بازار قیصریه در ۱.۵ کیلومتری باغ بلبل قرار گرفته است و برای رفتن به آن باید از این باغ ۱۹ دقیقه قدم بزنید یا ۷ دقیقه رانندگی کنید.
• مدرسه چهارباغ در ۳۰۰ متری عمارت است که با ۴ دقیقه پیاده‌روی آن را می‌بینید.

چهارباغ اصفهان یکی از زیباترین خیابان‌های اصفهان است و کاخ هشت بهشت در آن همچون نگینی می‌درخشد. اگر به تماشای آثار تاریخی و آنچه در تاریخ ایران اتفاق افتاده است، علاقه دارید، باید حتما این کاخ را از نزدیک ببینید. این کاخ با تمام شگفتی‌هایش روزگاری اقامتگاه مردمان و پادشاهانی بوده است که برای ایران رؤیاهای بزرگی داشته‌اند. برای بازدید از این کاخ زیبا و سفر به اصفهان، ایرانگرد همراه شماست. به کمک ایرانگرد علاوه‌بر تورهای داخلی، می‌توانید رزرو اقامتگاه و اجاره ویلا را نیز انجام دهید.