عقدا کجاست؟ سفر به شهری کهن در دل کویر

شهر شگفت‌انگیز عقدا با وجود وسعت کمی که دارد، یکی از کهن‌ترین و زیباترین شهرهای ایران به شمار می‌رود که در دل کویر و استان یزد قرار گرفته است. ما نیز در این مطلب به مرکز ایران خواهیم رفت و می‌خواهیم یک منطقه ۶۰۰۰ ساله را کشف کنیم. با رسیدن به مقصد، سری به جاهای دیدنی عقدا می‌زنیم و از گشت‌وگذار میان دیوارهای خشتی و خیابان‌های سنگ‌فرش شده آن لذت خواهیم برد. سپس در اقامتگاه‌های شهر استراحت کرده و بعد از خرید سوغاتی به خانه باز خواهیم گشت. 

فهرست مطالب:

• شهر عقدا کجاست؟
• جاهای دیدنی عقدا
• بهترین فصل برای سفر
• اقامت در این سفر 

شهر عقدا کجاست؟ چگونه به این شهر سفر کنیم؟ 

در دل مناطق کویری ایران، درست در شمال استان یزد، شهری کهن قرار دارد؛ منطقه‌ای که در مسیر اصفهان به یزد در میانه جاده نایین به اردکان می‌درخشد. اینجا از شمال به میبد و اردکان، از شرق به اردکان و بافق، از غرب به استان اصفهان و از جنوب به شهرهای تفت و ابرکوه می‌رسد. از لحاظ منطقه‌بندی هم از توابع اردکان به‌شمار می‌رود.

سفر به عقدا به عنوان یکی از زیباترین شهرهای استان یزد از چند مسیر امکان‌پذیر است. برای رسیدن به این شهر کهن‌، می‌توانید ابتدا خود را به نایین رسانده و مسیر خود را به سمت یزد ادامه دهید. اولین آبادی که به آن خواهید رسید، این شهر دیدنی است. در واقع از سمت نایین باید ۷۴ کیلومتر به سمت یزد بروید، تا به این شهر زیبا و دیدنی برسید. از اصفهان و اردکان تا این شهر مسیر زیادی پیش روی شما نخواهد بود. 

آدرس: اردکان، ۴۰ کیلومتری شمال غربی اردکان، حاشیه جاده یزد-اصفهان 

معرفی جاهای دیدنی عقدا

این شهر با قدمت ۶ هزار ساله‌اش دوران قبل از اسلام را به چشم دیده و روزگاری یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران به‌شمار می‌رفته است. در آن دوران همه اهالی آن زرتشتی بودند. معماری اینجا به سبک معماری شهر خشتی یزد و با همان ظرافت و زیبایی‌ بوده و وقتی در کوچه‌های آن قدم می‌زنید، انگار وارد تاریخ شده‌ و داستان‌های مختلف را از دیوارها و عمارت‌های ساده و آرامش‌بخش آن می‌شنوید.

این شهر در حال حاضر نیز با وجود اینکه شهر کوچکی به‌شمار می‌رود ولی امکانات کاملی از نظر شهری دارد. شهری که بخش مرکزی اردکان بوده و دارای نمایندگی آموزش و پرورش، دبیرستان، دهداری، پاسگاه انتظامی، درمانگاه، تلفن و دیگر امکانات اساسی‌ است. همچنین جاهای دیدنی زیادی دارد. در ادامه چند جای دیدنی مهم این شهر تاریخی را معرفی خواهیم کرد.

1- چاپارخانه: بنایی دارای چهار برج کوچک دیده‌بانی‌ که در دو طبقه ساخته شده است. در این بنا علاوه‌ بر مسافران، مکانی برای استراحت چارپایان هم وجود دارد.

2- مسجد جامع: یکی از قدیمی‌ترین مسجدهای ایران است که در سال 840 هجری قمری توسط آسیه بی بی دختر محمد اغدائی ساخته شده است. مسجد از دو قسمت گرمخانه و تابستان‌خانه تشکیل شده و قسمت تابستانی آن در سال‌های اخیر بنا شده است. حیاط مسجد هم بین این دو بخش قرار دارد. گرمخانه مسجد به‌ صورت طاقی و  تابستان‌خانه دارای گنبد، ایوان و غرفه‌هایی در طرفین است. 

3- قلعه سامه: یکی از چندین قلعه معروف شهر که متعلق به شخصی به نام «سام» بوده و بنای آن، معماری چهارگوش مستطیل دارد و به‌ صورت خشتی ساخته شده است. در هر گوشه قلعه، یک برج کوچک دو طبقه کاملا یکسان وجود دارد. در حفاری‌های انجام شده، آثاری مثل بقایای استخوان و جمجه انسان، کوزه، ظرف و اشیای قدیمی در این بنا کشف شده است.

4- برج چاه ریگ: ساخت این برج به اواخر دوره صفوی تا افشاریه می‌رسد و به‌ عنوان یک اثر ملی ثبت شده است.

5- دروازه شهر: در گذشته دورتادور شهر دارای حصار بوده و در حال حاضر فقط دروازه آن حصار باقی‌مانده است. 

6- مسجد هلاکو: بنایی که در دوره صفویه ساخته شده و به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 

7- مسجد صلیب: بنایی دو طبقه که طبقه بالای آن برای اقامه نماز بوده و طبقه پایین برای عبور آب جوی قنات کاربرد داشته است. این مسجد توسط معماری مسیحی طراحی شده و از بالا شبیه به صلیب به نظر می‌رسد.

8- رباط ابوالقاسم رشتی: کاروانسرایی که به دستور ارباب قاسم رشتی، یکی از بازرگان ثروتمند یزد ساخته شده و به دلیل بادگیر خاصی که دارد، نسبت به سایر کاروانسراها متمایز شده است. 

9- آب انبار حوض صفه: یکی از معروف‌ترین آب‌انبارهای شهر که هنوز هم قابل استفاده است.

از دیگر جاذبه‌های شهر می‌توان به مکان‌های دیدنی زیر اشاره کرد:

• برج ارجنان
• قلعه چاه نو
• آب انبار چاه ریگ
• رباط انارستان
• کاروانسرای چاه ریگ
• چهارطاقی (ساباط)
• حسینیه کوچک
• حسینیه حضرت ابوالفضل سروسفلی
• قلعه سرو سفلی
• مسجد شمس
• مسجد چادک
• بافت روستای سروسفلی
• خانه فضلی
• برج حاج ابوالقاسم
• خانه شیرین
• خانه حاجی ابراهیم

دیدنی‌های نزدیک به عقدا

پس از گشت‌وگذار در این شهر تاریخی می‌توانید به دیدنی‌های اطراف آن نیز سری بزنید. در یزد و اطراف آن جاهای دیدنی زیادی وجود دارد که از جمله آنها می‌توان موارد زیر را نام برد:

• روستای چم
• قنات زارچ
• آسیاب آبی اشکذر
• باغ صدری تفت
• کوه عقاب
• فهرج
• چشمه تامهر تفت
• کوه ریگ مهریز
• روستای سریزد
• کوه شیرکوه
• برج کبوتر خانه میبد
• نارین قلعه میبد
• روستای خرانق
• و…

وجه تسمیه شهر

نام این شهر شاید کمی عجیب به نظر برسد. در مورد وجه تسمیه آن دو روایت تاریخی وجود دارد؛ روایت اول می‌گوید که چند سده قبل در این شهر برای ۴۰ دختر و پسر تازه مسلمان در یک شب مراسم عقدی برگزار کرده‌اند و این شهر به یمن این اتفاق به «عقدگاه» معروف شده و این نام به مرور زمان به عقدا تغییر کرده است. در روایت دوم گفته می‌شود این شهر را یکی سرهنگ‌های یزدگرد به نام «عقدار» ساخته و وجه تسمیه خود را نیز از همین شخصیت گرفته است.

بهترین فصل برای سفر به عقدا

یزد یکی از مناطق کویری ایران است که تابستان‌های گرم و زمستان‌های خنکی دارد. البته اگر بتوانید سرمای شب‌های زمستانی آن را تحمل کنید. پس بهترین زمان سفر به مناطق مختلف این شهر بهار و پاییز است. مخصوصا اگر قصد گشت‌وگذار در شهر را داشته باشید. 

در فصل پاییز علاوه‌ بر خنکی هوا می‌توانید طعم انارهای خوشمزه آنجا را هم بچشید و حسابی لذت ببرید. فصل بهار هم با آب‌وهوای مطبوعی که دارد، بهترین زمان سفر برای دیدن جاذبه‌های مختلف است. در این فصل روزها آب‌وهوا معتدل و شب‌ها خنک است و جان می‌دهد برای شب‌گردی و گشت‌و‌گذارهایی که هوای خنک کویر را به شما هدیه می‌دهد.

اما سفر در تابستان خیلی پیشنهاد نمی‌شود، چرا که گرمای هوا نایی برای دیدن جاذبه‌ها و شهرگردی برای شما باقی نمی‌گذارد.

سوغات شهر عقدا 

اینجا انواع و اقسام سوغاتی‌های خوشمزه تا صنایع دستی وجود دارد که می‌توانید هم نوش‌جان کنید و هم به عنوان یادگاری برای خود و دوستانتان به شهر و دیارتان ببرید.

یکی از مهم‌ترین خوراکی‌های این شهر، انار است. انارهای ملسی که از خوردن آن سیر نخواهید شد. گیاهان دارویی مانند کاکوتی، آویشن، بادام کوهی، زیره و غیره هم از دیگر سوغات این شهر به شمار می‌روند. صنایع دستی شهر هم شامل قالی‌بافی، سبدبافی و جاروبافی است.

البته اگر به این شهر سفر کردید از غذاهای خوشمزه آن هم غافل نشوید. از خوشمزه‌ترین غذاهای این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاله جوش
• کشک بادمجان
• آش کدو

اقامت در سفر به شهر عقدا

در شهرهای قدیمی و کهن یکی از بهترین و جذاب‌ترین گزینه‌ها برای اقامت، خانه‌های بومگردی‌ است. در اینجا هم می‌توانید به این اقامتگاه‌ها که به هتل سنتی هم معروف هستند، رفته و برای چند روز سبک زندگی متفاوتی را تجربه کنید. خانه‌هایی که حیاط جزء جدایی‌ناپذیر آن است و با معماری خشتی و کهن خود، تجربه نابی از اقامت را در اختیار شما قرار می‌دهد.

در عین حال می‌توانید در شهر یزد هتل و سوئیت را برای اقامت انتخاب کنید. چرا که در این شهر، دست شما برای انتخاب اقامتگاه بازتر خواهد بود. 

استان یزد با داشتن مناطق جذاب و دیدنی، یکی از بهترین مقاصد برای گشت‌و‌گذار به‌شمار می‌رود. برای اینکه بتوانید بیشترین حظ را از سفر خود برده و جاهای زیادی را ببینید، می‌توانید از تورهای گردشگری استفاده کنید. تورهایی که در سایت ایرانگرد معرفی می‌شوند، با حضور راهنمایان رسمی گردشگری برگزار شده و خیال شما را از بابت برنامه‌ریزی سفر راحت می‌کند.