کاخ گلستان تهران؛ تاریخچه، معماری و گنجینه ها

کاخ موزه گلستان تهران

کاخ گلستان بنایی با عظمت در پایتخت است. کاخی که رویدادهای تاریخی بسیاری بر خود دیده است و بی‌گمان اگر می‌توانست سخن بگوید عمر ما کفاف دل سپردن به داستان‌های آن را نمی‌داد. چه بسیار پادشاهانی که در این کاخ بر تخت جلوس کرده و چه بسیار تاج‌های الماس نشان که بر سرگذاشته اند. کاخ موزه گلستان نماد هویت و فرهنگ و معماری ایران زمین است. در ادامه می‌خواهیم به معرفی این کاخ بپردازیم و به بخش های مختلف آن برویم؛ پس با ما همراه باشید.

تاریخچه کاخ گلستان؛ گذری کوتاه در کاخ

در بافت قدیمی شهر تهران در خیابان ۱۵خرداد عمارتی به غایت زیبا و با قدمتی فراتر از ۴۴۰ سال خود نمایی می‌کند. اینجا کاخ گلستان است. کاخی که یادگار دوران صفوی است. این کاخ دوران قاجار بازسازی شد و تا دوران پهلوی دوم همچنان محل تشریفات بوده است.

اینجا محل زندگی پادشاهان قاجار از آغا محمدخان قاجار تا احمدشاه قاجار بوده است. کاخ گلستان تهران رویدادهای تاریخی بسیاری را بر خود دیده است. تاجگزاری تمامی پادشاهان قاجار و پهلوی اول و دوم در این کاخ انجام شده است. در ادامه به بخش‌های مختلف این کاخ می‌رویم.

تاریخچه کاخ گلستان

موزه گلستان (عکس: فرناندو برنال)

بخش‌های مختلف کاخ موزه گلستان

این کاخ بخش‌های مختلفی دارد که برای بازدید از آنها پنج الی شش ساعت زمان لازم دارید؛ که بتوانید از تمام بخش‌های آن دیدن کنید. با معرفی بخش‌های مختلف کاخ گلستان تهران به دیدار یکی از تماشایی‌ترین کاخ‌های پایتخت می‌رویم از خلوت کریمخانی گرفته تا تالارها و عمارت‌ها و موزه‌ها و محوطه زیبای کاخ همه و همه شما را به سفری تاریخی و دلچسب می‌برد. بخش‌های کاخ موزه به شرح زیر هستند:

  1. تخت مرمر: در بدو ورود به کاخ نگاهتان به تخت معروف مرمر می‌افتد. تختی از جنس سنگ مرمر یزد که جایی برای جلوس پادشاهان قاجار بوده است. تختی سفید در ایوان کاخ که چندین تندیس فرشته و دیو آن را روی دست و شانه‌های خود نگه داشته‌اند.
  2. خلوت کریمخانی: در محوطه کاخ موزه گلستان ایوانی است که به خلوت کریمخانی مشهور است. با گذر از چندین پله می‌توانید وارد این ایوان شوید. تختی کوچکی از جنس مرمر و حوضی زیبا در وسط ایوان خودنمایی
    می‌کند. آقا محمد خان قاجار استخوان‌های کریم خان زند را در زیر پله‌های این ایوان دفن می‌کند؛ بعد‌ها به دستور رضا شاه پهلوی استخوان‌ها به قم انتقال می‌یابد.
  3. کاخ اختصاصی: کاخ اختصاصی کاخی شکیل و زیبا با تالارهایی منحصر به فرد است. تالارهای این کاخ شامل تالار سلام، تالارآیینه، تالار ظروف، تالار عاج و تالار برلیان است.
  4. تالار سلام: این تالار اصلی‌ترین بخش این کاخ است. این تالار میزبان سفرا و وزیران ملل مختلف برای دیدار با پادشاهان قاجار بوده است. تمام پادشاهان قاجار و پهلوی اول و دوم در این تالار جلوس و تاجگذاری کرده‌اند؛ به غیر از فتحعلی شاه که در عمارت بادگیر مراسم تاجگذاری خود را انجام داده است.
  5. تالار آیینه: اتاق دیگری در غرب تالار سلام قرارد دارد که آیینه کاری‌های مجلل و به غایت زیبای آن از شهرت بسیاری برخوردار است. کمال الملک نقاشی بی‌نظیری از تالار آیینه کشیده که در این تالار در معرض عموم است.
  6. تالار ظروف: این تالار در کاخ اختصاصی قرار دارد و محل نگهداری انواع ظروف و هدایای سران ملل مختلف به پادشاهان قاجار است. تالار عاج نیز در زمان ناصرالدین شاه محل نگهداری هدایا و اشیای نفیس بوده و در زمان پهلوی مراسم و نشست‌های رسمی در اینجا انجام می‌شده است.
  7. تالار برلیان: یکی از زیباترین تالارهای کاخ اختصاصی است با آیینه کاری‌های بی‌بدیل در سقف و دیوارها و لوسترهای زیبا یادگاری از دوران قاجار است.
تالار کاخ گلستان

کاخ موزه گلستان (عکس: آلیس پولیتو)

عمارت ها و موزهای کاخ موزه

از کاخ اختصاصی و تالارهایش خارج می‌شویم و در ادامه به بخش‌های دیگر کاخ می‌رویم:

  1. عمارت بادگیر: عمارتی زیبا دارای تالاری آیینه کاری شده با طراحی منحصر به فرد است. این عمارت روی گنبد طلایی خود بادگیرهایی با کاشی‌های سبز، زرد و آبی دارد که مزین به زیباترین نوع معرق است. در بخش زیرین عمارت، اتاق تابستانی قرار دارد که اکنون عکس خانه است.
  2. عمارت شمس العماره: مرتفع‌ترین ساختمان کاخ با ۳۵ متر ارتفاع است. به دلیل حفاظت از استحکام نما متاسفانه نمی‌توانید وارد این عمارت شوید. از طریق راه پله‌هایی مزین به کاشی‌های آبی رنگ می‌توان به بلندای عمارت رسید. لازم به ذکر است در پایان هر راه پله اتاقی برای استراحت وجود دارد. بعد از عبور از پله‌ها به کبوترخانه و در نهایت به بلندای این عمارت می‌رسید. ساعت هدیه ملکه ویکتوریا به ناصرالدین شاه در بالای این عمارت خودنمایی می‌کند.
  3. موزه نگارخانه: موزه نگارخانه در ضلع شمال غربی کاخ گلستان قرار دارد. این موزه دارای دو بخش شمالی و جنوبی است. بخش جنوبی به نمایش نقاشی‌های اوایل دوره قاجار اختصاص یافته است. بخش شمالی این موزه، آثار نقاشان اواخر دوره قاجار است.
  4. موزه مخصوص: موزه مخصوص قسمتی از حوضخانه تالار سلام است. این موزه که گچبری‌هایی زیبا در سقف و دیوارها دارد محل نگه داری اشیای اهدایی به ناصرالدین شاه است. ناگفته نماند که برخی از ظروف و لوازم این موزه توسط ناصرالدین شاه و یا اطرافیان خریداری شده است.
  5. موزه حوضخانه: بنای ساختمان حوضخانه در دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه به کاخ گلستان اضافه شده است. در این موزه زیبا که حوضی در میانه آن قرار دارد تابلوهای نقاشی نگهداری می‌شوند.
  6. موزه عکس خانه: در عمارت بادگیر، مجموعه‌ای از عکس‌های دوره قاجار و لوازم عکاسی آن دوره را می‌توانید ببینید. لازم به ذکر است عکس‌هایی که توسط شخص ناصرالدین شاه گرفته شده نیز با دست خط ایشان در این موزه موجود است.
  7. موزه مردم شناسی( کاخ ابیض): در جنوبی‌ترین بخش مجموعه گلستان قرار دارد. موزه مردم شناسی دو طبقه است و دارای بخش‌های مختلفی است. طبقه همکف شامل بخش‌های اداری و تالارهای نمایش است و طبقه دوم پوشاک مناطق مختلف مردمان زمان قاجار را نشان می‌دهد.
  8. عمارت الماس: بعد از عمارت بادگیر در محوطه جنوبی باغ گلستان عمارت الماس قرار دارد. قدمت آن به دوره فتحعلی شاه بر می‌گردد. عکس‌های ناصرالدین شاه در حال شکار، تندیس‌هایی از عباس میرزا، تابلوهایی از فتحعلی شاه و… در این عمارت در معرض دید عموم است.
عکس کاخ گلستان

موزه گلستان (عکس: هانس)

کاخ گلستان کجاست؟

این کاخ موزه در منطقه ۱۲ پایتخت که یکی از شلوغ‌ترین و پر رفت و آمدترین مناطق تهران است قرار دارد. برای پیدا کردن آدرس کاخ گلستان اگر با استفاده از مترو می‌خواهید به این کاخ بروید باید در ایستگاه ۱۵ خرداد پیاده شوید و به خیابان داور بروید برای رسیدن به ورودی کاخ گلستان از ایستگاه ۱۵ خرداد حدود ۵ دقیقه پیاده روی دارید. به عبارت ساده‌تر آدرس کاخ گلستان خیابان ۱۵ خرداد، میدان ارگ است.

جاهای دیدنی اطراف کاخ موزه

به دلیل اینکه این مجموعه زیبا در بافت قدیمی تهران واقع شده دسترسی راحتی به جاذبه‌های دیگر این محدوده دارید؛ بازار بزرگ تهران که به لحاظ تاریخی نیز یکی از قدیمی ترین بازار‌های تهران است در این محدوده قرار دارد که ضمن خرید
می‌توانید از این اثر تاریخی نیز دیدن کنید.

از دیگر جاهای دیدنی اطراف کاخ می‌توان به موزه خانه امام جمعه، خانه موزه تهران قدیم، پارک شهر، موزه ملی، موزه ملک، موزه بانک ملی و موزه پست اشاره کرد.

به پایان مطلب گذر از کاخ موزه گلستان می‌رسیم؛ برای آشنایی با گذشته ایران زمین اگر اطلاعات دیگری از این کاخ زیبا دارید، لطفا آن را با ما و سایر همراهان ایرانگرد به اشتراک بگذارید.

امتیاز ۴.۲ از ۵ – ۲ رای
spinner در حال ثبت رای
اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *